Lekarz

ZAPOBIEGANIE POSTĘPOWI NIEDOKRWIENIA

W miażdżycy zarostowej tętnic zapobieganie polega na wyeliminowaniu czyn-ników zagrożenia: palenia tytoniu, zaburzeń gospodarki tłuszczowej, nadciśnienia tętniczego, cukrzycy, nadwagi. Znaczne i zbyt szybkie obniżenie ciśnienia tętniczego krwi może jednak spowodować zmniejszenie przepływu w obrębie chorej kończyny, nasilając dolegliwości.

LECZENIE KRWOTOCZNYCH ZABURZEŃ KRĄŻENIA MÓZGOWEGO

Udary krwotoczne stanowią ok. 20% wszystkich udarów mózgowych. Dzieli się je na krwotoki mózgowe (15%) i krwotoki podpajęczynówkowe (5%). Gdy krew przedostaje się do przestrzeni płynowych, wówczas rozpoznanie może być potwierdzone przez nakłucie lędźwiowe – w małych krwotokach wewnątrzmózgowych pewne rozpoznanie umożliwia jedynie tomografia kom-puterowa mózgu. Źródło krwawienia wykrywa się wykonując angiografię. W rozważaniach diagnostycznych, które powinny poprzedzać każdy program terapeutyczny, należy uwzględnić szeroki wachlarz przyczyn przedstawionych w rozdz. 10.1.

U chorych ze zmianami w naczyniach większych

U chorych ze zmianami w naczyniach większych, których można poddać leczeniu chirurgicznemu, rewaskularyzacja jest wskazana, jeśli: 1) dolegliwości związane z niedokrwieniem upośledzają codzienną aktywność chorego, a leczenie zachowawcze prowadzone przez przynajmniej 2-3 miesiące nie przynosi poprawy, 2) chory ma ciężkie niedokrwienie (bóle spoczynkowe, owrzodzenia, martwica), a rewaskularyzacja może uratować kończynę. Zabiegi rewaskularyza-cyjne nie przedłużają życia, ani nie chronią przed rozwojem zmian miażdżyco-wych.

LECZENIE OBJAWOWE

U 30-50% chorych z udarem niedokrwiennym mózgu występują objawy depresji, utrudniające w znacznym stopniu rehabilitację. Poddają się one stosunkowo łatwo leczeniu za pomocą doksepiny (Sineąuan) w dawce 3 razy dziennie 25 mg doustnie lub nortryptyliny 3 razy 10 mg lub 3 razy 25 mg doustnie. Sugeruje się skuteczne działanie agonistów dopaminy w zespole pomijania.

INTENSYWNE LECZENIE I NADZÓR W OSTRYCH ZABURZENIACH NIEDOKRWIENNYCH KRĄŻENIA MÓZGOWEGO O PRZEBIEGU CIĘŻKIM LUB ŚREDNIOCIĘŻKIM. Konieczne jest stosowanie zasad intensywnej terapii i nadzoru, tj.:

Leczenie fibrynolityczne może być

Leczenie fibrynolityczne może być szczególnie przydatne u chorych z rozległy-mi zatorami płuc. Przez wielu autorów uważane jest wówczas za postępowanie z wyboru. Nie wykazano jednak różnic w przeżywalności chorych leczonych heparyną w porównaniu z leczonymi lekami fibrynolitycznymi. Można stosować: streptokinazę, urokinazę, tkankowy aktywator plazminogenu (t-PA) lub acylowany kompleks streptokinaza-plazminogen (APSAC). Leki te można podawać bezpośrednio do tętnicy płucnej przez cewnik. Spośród nich najtańszą i najłatwiej dostępną w Polsce jest streptokinaza. Podaje się ją w ciągłym wlewie dożylnym, najpierw wstępną dawkę 250000-500000 j.m. w ciągu 30-60 min, a następnie 100000 j.m./h przez 24 h lub dłużej. Dla ochrony przed ewentualnymi odczynami alergicznymi przed rozpoczęciem leczenia streptokinazą powinno się choremu wstrzyknąć 100 mg hydrokortyzonu. Leczenie prowadzi się pod kontrolą czasu trombinowego osocza. Powinien on być wydłużony 2-5-krotnie. Po zakończeniu leczenia fibrynolitycznego należy podawać heparynę, a następnie doustnie leki przeciwkrzepliwe. Dawkowanie innych preparatów fibrynolitycz- nych oraz przeciwwskazania do leczenia fibrynolitycznego omówiono w Części I, rozdz. 9.